Haynes 1920


Haynes 1921


Haynes-Apperson


Elwood Haynes w swoim samochodzie z 1894 roku

Haynes 1894-1925
autor Robert Przybylski


  Pewnego jesiennego dnia 1893 roku Elwood P. Haynes, kierownik Indiana Natural Gas and Oil Company, odwiedził Riverside Machine Works w Kokomo (stan Indiana) i poprosił o pomoc. Właśnie nabył dwusuwowy silnik Sintz, przeznaczony do napędu łodzi, i chciał zbudować samochód. Właściciele zakładu, bracia Appersonowie, zgodzili się go wesprzeć. Auto było gotowe 4 lipca 1894 roku. Wyposażono je w rumpel zamiast kierownicy, cierny mechanizm różnicowy, skrzynię biegów bez biegu wstecznego i w pedał gazu (w tamtych czasach stanowiło to rzadkość - do sterowania przepustnicą używano manetek).

  Elwood wszedł w spółkę z Appersonami i rozpoczął produkcję. Od początku działalności dużą wagę przywiązywał do reklamy. Gdy dowiedział się, że w okolicy mieszka człowiek, który już w 1891 roku stworzył samojezdny pojazd, przekonał go, aby ten nie wnosił skarg. Haynes chciał przedstawić swoje auto jako pierwsze w USA.

  Elwood często zapominał o roli, jak odegrali bracia Appersonowie w konstrukcji jego pojazdów. Tymczasem produkcja wzrosła z jednego auta co dwa tygodnie w 1897 roku do dwóch dziennie rok później. Aby uporać się z zamówieniami, po upływie dziesięciu miesięcy zakład pracował na trzy zmiany, 24 godziny na dobę.

  W 1899 roku Haynes-Apperson przyjechał z Kokomo na salon samochodowy do Nowego Jorku. Elwood natychmiast rozreklamował wyprawę jako pierwszą w USA 1000-milową trasę (odległość z Kokomo do Nowego Jorku wynosi mniej niż 1000 mil). W 1901 roku powtórzono ten wyczyn. Przejazd trwał 73 godziny, Haynes okrzyknął go rekordem prędkości.

  W tym samym roku rozstał się z Appersonami, a dopiero trzy lata później zmieniono nazwę aut z Haynes-Apperson na Haynes. Elwood nie omieszkał napisać kilku traktatów "Jak zbudowałem pierwszy samochód w USA". Nie wspominał w nich o Appersonach. Emblematem marki stał się wizerunek pierwszego automobilu z 1894 roku. Z tak świetnym rodowodem Haynes próbował sprzedawać wyłącznie drogie luksusowe auta.

  Od 1906 roku firma produkowała tylko modele z 4-cylindrowymi silnikami, zaprzestając wytwarzania 2-cylindrowych bokserów. Pięćdziesięciokonny model Elwood Hayes nazwał najmocniejszym samochodem w Ameryce z napędem wałem Kardana.

  W 1913 roku firma przedstawiła model z 6-cylindrowym motorem. Trzy lata później zaprezentowała silnik 12-cylindrowy. Przy wielkim zadęciu reklamowym jeden z pierwszych 12-cylindrowych Haynesów wymieniono na najstarszy automobil marki będący "na chodzie". Szczęściarzem okazał się mieszkaniec stanu Indiana, właściciel Haynesa z 1897 roku. Haynes V-12, zwany także Light Twelve, utrzymał się w produkcji do 1922 roku. Powstało zaledwie 650 tych drogich aut, które nie radziły sobie z konkurencją Packardów, Cadillaków i innych znanych marek. Fabryka głównie budowała samochody wyposażone w 6-cylindrowe jednostki. W 1915 roku zawieszono produkcję aut 4-cylindrowych.

  Powojenny kryzys znacznie zmniejszył popyt na drogie auta i przedsiębiorstwo znalazło się w kłopotach finansowych. Nie pomogło obniżenie cen ("najniższe ceny w historii marki") ani ciągłe powtarzanie historii o najstarszej marce USA. W 1924 roku na wniosek wierzycieli ogłoszono bankructwo firmy. Produkcję na krótko podjęto na początku następnego roku. Po zmontowaniu z istniejących części około 200 aut fabrykę zamknięto na dobre. Elwood Haynes zmarł na zapalenie płuc w kwietniu 1925 roku.

POWRÓT